Parijs vraagt meer dan energie van zon, wind en biomassa

12-04-2016

Interview met Eric van Dijk van ECN over het project STEP-UP over de verlaging van energiekosten voor CO2-scheiding bij energie-intensieve industrieën.

Met welk project ben je bezig?

"We zijn bezig de energiekosten voor de CO2-scheiding bij energie-intensieve industrieën significant te verlagen in het project STEP-UP. CO2-afvang met als doel deze geologisch op te slaan kost nu eenmaal energie, en die kosten gaan we dus minimaliseren. Als je het hebt over een duurzame samenleving, dan moet je naast het uitrollen van hernieuwbare energie ook de decarbonisatie van bijvoorbeeld de staalproductie aanpakken, hoe ingewikkeld dat ook lijkt." Eric van Dijk van ECN vertelt: "We zijn al jaren bezig om dit technisch mogelijk te maken. De afvang en opslag van CO2 worden dan qua kosten veel beter te hanteren. En hoe minder energie je nodig hebt voor de afvang, hoe beter dat is."

Het ECN-kernteam voor CO2-afvang: van rechts naar links: Eric van Dijk, Paul Cobden, Coen Hoogland en Saskia Booneveld

Het ECN-kernteam voor CO2-afvang: van rechts naar links: Eric van Dijk, Paul Cobden, Coen Hoogland en Saskia Booneveld

Hoe werkt het?

"Bij ECN zijn we altijd bezig met het uitzoeken van technische mogelijkheden die goed toepasbaar zijn in dagelijks gebruik. We focussen dus op technologische ontwikkelingen maar verliezen de praktijk niet uit het oog. Met de technologie die ten grondslag ligt aan dit project, genaamd SEWGS Technology Platform Upgrade, zijn we al vanaf 2003 bezig, maar het heeft een nieuwe impuls gekregen door de steun van TKI-gas. We worden daarbij momenteel ook gesteund door Europees geld in het zgn. Horizon2020-programma. In dat programma werken we aan de opvolger van het TKI STEP-UP project, genaamd STEPWISE. Nu kunnen we met een demonstratie-installatie die we in Zweden gaan bouwen, echt testen en demonstreren wat de mogelijkheden zijn. Zonder dergelijke steungelden kan een goede testprocedure eigenlijk niet gezien de grootte van de installatie en de investeringen die daarvoor nodig zijn. Prachtig dat het zo kan.''

Wat is je drive?

"Ik ben een Eindhovense chemisch technoloog en werk al 16 jaar bij ECN. Hier krijg ik de mogelijkheid om samen met een technisch team een project op te pakken vanaf het begin en het hele plaatje in te kleuren: ontwerpen, materiaal ontwikkelen, processen begeleiden en dus ook altijd met de focus: 'waar is het voor bedoeld?'  Duurzame energie is al wel equivalent aan ontwikkelingen rond zonne- en windenergie, efficiëntieverbetering en de laatste tijd ook met biomassa. Maar voor verschillende grote industrieën is verminderen van de CO2-footprint een groot struikelblok bij de opdracht tot verduurzaming, omdat ze simpelweg geen alternatieven hebben voor hun fossiele brandstof- en grondstoffengebruik. Voor deze industrieën, zoals de staal- en de cementindustrie, blijft CO2-afvang en -opslag de enige reële optie. Onze technologie kan daarin nu een doorbraak betekenen, omdat het de kosten voor CO2-afvang kan verlagen. Daar word ik blij van! Stel je voor dat dit door deze energie-intensieve industrieën wordt overgenomen, dan maak je echt grote stappen. STEPUP is daarom een goede naam voor dit project."

Hoe gaat het project verder?

"In het vervolgproject STEPWISE wordt de technologie op grotere schaal getest met hoogovengas van SSAB in het noorden van Zweden. Momenteel wordt de proefinstallatie ontworpen. Naast een degelijk ontwerp zijn er natuurlijk ook andere punten die in dit stadium aandacht vragen: hoe zit het met de eisen aan milieu, veiligheid, arbo? Pas als alles klopt, kunnen we gaan bouwen en draaien. Door deze opschaling kunnen we goed testen en in een reële omgeving laten zien hoe het werkt. Een essentiële stap zodat andere partijen ook interesse krijgen hiervoor."

Heb je nog een boodschap of wens?

"Als we echt het akkoord van Parijs willen waarmaken, dan moeten ook dit soort - minder populaire, langdurige en kostbare - technologieën worden ontwikkeld, getest en uitgerold. Dan maken we meters, kilometers, naar de verduurzaming conform het akkoord. Juist sommige grote industrieën blijven nog lang afhankelijk van fossiele energie. Dus dan zijn CO2-afvang en -opslag essentieel, naast zonne-energie, windenergie, efficiënter omgaan met energie en de inzet van biomassa. Het is geen keuze: het is niet 'of/of' maar 'en/en' in dit stadium. Dus ik hoop dat meer projecten zoals deze omarmd worden. En dat grote projecten als deze tijd en geld kosten, is evident, maar het zal blijken dat ze deze investeringen dubbel en dwars waard zijn op den duur. Er zijn immers vele wegen die naar .... Parijs leiden!''